Start › XYZ-Wing
XYZ-Wing in sudoku — zo herken je hem
De XYZ-Wing grijpt precies daar waar de zuivere XY-Wing het laat afweten — en hij kost je maar één gedachte meer. Hij is de XY-Wing met één kandidaat extra in het draaipunt: het draaipunt draagt X, Y en Z, de vleugels XZ en YZ. Welke waarde het draaipunt aanneemt, doet niet ter zake — een van de drie cellen wordt Z. Elke cel die alle drie ziet, verliest daarom het cijfer Z.
Het verschil met de XY-Wing is klein en ingrijpend: omdat het draaipunt zelf een Z-drager is, moet het doel ook hem zien. Het schrapgebied krimpt daardoor — vaak blijft er één enkele cel over. Maar precies die is soms degene waar het om gaat.
- Gevorderd
- Nodig vanaf Extreem
- Notities nodig
- Schrapt kandidaten
- Familie: Wings
Hoe je hem herkent
- 1. Een cel met drie kandidaten kiezen. Het draaipunt heeft precies drie kandidaten — noem ze X, Y en Z.
- 2. De eerste vleugel zoeken. Een cel met twee kandidaten die het draaipunt ziet en precies X en Z draagt.
- 3. De tweede vleugel zoeken. Een cel met twee kandidaten die het draaipunt ook ziet en Y en datzelfde cijfer Z draagt. De vleugels hoeven elkaar niet te zien.
- 4. Z bepalen. Z is het cijfer dat in alle drie de cellen voorkomt. Ontbreekt zo'n cijfer, dan is het geen XYZ-Wing.
- 5. Het doel vinden. Cellen die alle drie de patrooncellen zien. Daar valt Z weg — meestal liggen ze in het gemeenschappelijke blok.
Waarom dat klopt
Het draaipunt is X, Y of Z, een vierde mogelijkheid bestaat niet. Is het X, dan kan de vleugel met XZ geen X meer zijn — die wordt Z. Is het Y, dan wordt om dezelfde reden de vleugel met YZ een Z. Is het Z, dan draagt het het cijfer zelf. In elk geval staat er dus in een van de drie patrooncellen een Z.
Een cel die alle drie de patrooncellen ziet, staat daarmee in het zicht van een geplaatste Z en kan zelf geen Z zijn. Ziet die alleen de vleugels, dan is dat niet genoeg: het geval “draaipunt is Z” zou onweerlegd blijven. Precies daarin verschilt de XYZ-Wing van de XY-Wing, waarbij het draaipunt nooit Z kan zijn.
XY-Wing en XYZ-Wing vergeleken
| XY-Wing | XYZ-Wing | |
|---|---|---|
| Kandidaten in het draaipunt | XY (twee) | XYZ (drie) |
| Mogelijke Z-dragers | de twee vleugels | draaipunt en twee vleugels |
| Het doel moet zien | beide vleugels | beide vleugels en het draaipunt |
| Typische schrappingen | één tot meerdere cellen | meestal precies één cel |
Een voorbeeld
Het draaipunt ligt in rij 5, kolom 5 met 3, 4 en 7. De eerste vleugel staat in rij 5, kolom 9 met 3 en 7 en ziet het draaipunt via rij 5. De tweede staat in rij 6, kolom 4 met 4 en 7 en ziet het via het middenblok. Het gemeenschappelijke cijfer is de 7.
Is het draaipunt een 3, dan moet rij 5 kolom 9 de 7 nemen. Is het een 4, dan moet rij 6 kolom 4 de 7 nemen. Is het een 7, dan zit die in het draaipunt. Er staat dus zeker een 7 in een van deze drie cellen. Alle drie zien alleen rij 5 kolom 4 en rij 5 kolom 6: via rij 5 zien ze het draaipunt en de eerste vleugel, via het middenblok de tweede. Daar wordt de 7 geschrapt. Rij 5 kolom 1 ziet de tweede vleugel niet en blijft onaangeroerd.
Waar hij in SudoSuite voorkomt
De XYZ-Wing komt vanaf Extreem voor, op hetzelfde niveau als de XY-Wing, en begeleidt je door Ultra en Titan. Het niveauoverzicht staat op Moeilijke sudoku.
- SudoLearn zet hem direct achter de XY-Wing — je leert hem dus precies op het moment dat het verschil je meteen duidelijk is. Met voorbeeldraster en oefening in de les.
- SudoTrainer overhoort hem gericht, als je wilt zonder de naam te verklappen, en controleert je redenering, niet alleen de uitkomst. Een andere geldige weg telt net zo goed.
- SudoSelect (Pro) legt je een puzzel voor waarin de XYZ-Wing gegarandeerd zit — zo vaak tot je draaipunt en vleugels meteen herkent.
- Marks scheiden draaipunt, vleugels en schrapping met kleur, voordat je iets wist. Bij het smalle schrapgebied van de XYZ-Wing is dat goud waard.
Veelgemaakte fouten
- Het draaipunt bij het schrappen vergeten. De fout die deze techniek kenmerkt: wie alleen nagaat of het doel de vleugels ziet, schrapt kandidaten die niet weerlegd zijn.
- Hem met een XY-Wing verwarren. Heeft het draaipunt maar twee kandidaten, dan is het een XY-Wing — neem die, hij schrapt meer.
- Z verkeerd bepalen. Z moet in alle drie de cellen staan. Delen de vleugels een cijfer dat in het draaipunt ontbreekt, dan houdt het patroon geen stand.
- Vleugels met drie kandidaten toelaten. De vleugels zijn cellen met twee kandidaten. Alleen het draaipunt heeft drie.
XYZ-Wing — het draaipunt met één cijfer meer
Eén kandidaat meer in het draaipunt, en opeens moet de doelcel alle drie de cellen zien. Juist op dat ene verschil met de XY-Wing gaan de meeste spelers de mist in.
- Leren in vergelijking. SudoLearn zet XY- en XYZ-Wing direct achter elkaar — zo blijft hangen welke cel welke moet zien.
- Quizvragen op de valkuil. De vragen tussen de lessen mikken precies op de verwisseling. Wie ze één keer verkeerd beantwoordt, vergeet ze niet meer.
- Eigen puzzels erbij. Met SudoSelect komt de XYZ-Wing gegarandeerd voor — en met Voor-oplossen start je direct op de plek waar hij opduikt.
De XYZ-Wing gericht oefenen
De SudoTrainer zet je voor precies deze situatie en controleert je weg — niet alleen de uitkomst. Zo zit de techniek na een paar rondes.
Veelgestelde vragen
Wat is een XYZ-Wing bij sudoku?
Een draaipunt met drie kandidaten XYZ en twee cellen met twee kandidaten, XZ en YZ, die het zien. Een van de drie cellen wordt Z, en daarom verliest elke cel die alle drie ziet het cijfer Z.
Wat is het verschil tussen XY-Wing en XYZ-Wing?
Het draaipunt. Bij de XY-Wing heeft het twee kandidaten, bij de XYZ-Wing drie. Daardoor is bij de XYZ-Wing ook het draaipunt een mogelijke Z-drager, en moet het doel ook het draaipunt zien.
Waarom moet het doel bij de XYZ-Wing het draaipunt zien?
Omdat het draaipunt zelf Z kan zijn. Ziet het doel het niet, dan is de schrapping niet bewezen.
Hoeveel cellen kan een XYZ-Wing schrappen?
Meestal precies één, soms twee. Omdat het doel alle drie de patrooncellen moet zien, is het snijpunt van de zichtbereiken klein.
Vanaf welk niveau heb je de XYZ-Wing nodig?
In SudoSuite vanaf Extreem, dus op hetzelfde niveau als de XY-Wing. In Ultra en Titan komt hij regelmatig voor.